Een nieuw oud mes

Met Frédéric, de houtbewerker van mijn Franse dorpje, ben ik op onfderzoek uitgegaan naar de regionale tradities van het zakmes. In de binnenlanden heeft dat mes altijd een grote rol gespeeld, iedereen had het op zak. Wilde je eten, dan moest dat met je eigen mes en wilde je de koe van haar gasgevulde pens of de ezel van een pijnlijke doorn in de hoef verlossen, wenste je een haas te villen of de gevonden paddestoelen bijsnijden, dan was het stukje gereedschap onmisbaar. Elke regio heeft zijn eigen tradities, de allerbekendste is die van Laguiolle. Bezoekjes aan oude boeren leerden ons hoe het zakmes van Saint-Pompon er vroeger uitzag. Het was een heel simpel mes, zonder moeilijke mechanische toestanden, handgesneden uit notenhout of genevièvre. Frédéric heeft nu het prototype van het authentieke zakmes klaar en we zijn er zeer tevreden over.
Er volgt nog een tweede prototype, want ik wil een paddestoelenmes. Dat wil zeggen dat er een kwastje inzit, ook weer authentiek ouderwets. De moeilijkheid is dat ik per sé jeneverhout wil en in de gewenste houtdikte is dat tegenwoordig moeilijk te vinden. Het zal nog wel een tijdje duren voordat we helemaal klaar zijn. Maar dan hebben we een prachtexemplaar dat een plaatsje in de Culiboutique waardig is.

Gratis wintertruffels

De handel in de lage landen vraagt schandalig hoge prijzen. Dat komt vooral door een Italiaanse meneer die die Europese handel beheerst. Zijn handlangers kom je op elke truffelmarkt tegen. Daar kopen ze alles op en maken het product schaars. Maar waarom zou u voor truffels betalen als u ze ook gratis kunt krijgen? Ik kan me voorstellen dat je voor aardappelen nog wel wilt betalen. Die zijn ook gratis, maar dan moet je tot je knieën in de modder, dat wil je niet. Maar truffels, dat is anders. Duizend euro, daar wil menigeen wel even voor op de knieën.
Wanneer in november het nieuwe seizoen van de wintertruffel begint, zult u dankzij mijn adviezen helemaal niets betalen voor het zwarte goud. Het enige dat u nodig hebt is een straathondje, een oud truffeltje en een stukje kaas. Met het stukje kaas gaat u uw hondje opleiden. U legt een klein stukje van de oude truffel in 's honds mandje en zodra Bello het stukje vindt, beloont u hem uitbundig met een piepklein blokje kaas. Doe dat een keer of twintig. Bello vindt de truffel helemaal niet lekker, maar zal het vinden van een truffel associëren met een beloning. Vervolgens gaat u met Bello naar buiten. U verstopt het stukje truffel in het begin op een gemakkelijke plaats, desnoods trekt u er de hond aan zijn nekvel mee naar toe. Vindt hij de truffel, dan wordt hij wederom uitbundig met een blokje kaas beloond. Nu gaat het spannend worden: u graaft het truffeltje een beetje in. Bello is nu al dermate goed getrained dat hij de geheime plek spoedig vindt. U begrijpt het al, Bello is een echte truffelhond geworden. U gaat, gewapend met een stukje beloningskaas, in de eikenbossen van Zuid-Frankrijk, Italië, Spanje of Kroatië een lekkere gezonde wandeling met het hondje maken. En zie, de gratis truffels komen tevoorschijn. Alleen af en toe even bukken.

Cépages

Van een onderwerp als wijn kun je nooit genoeg leren. Vandaar dat ik me heb voorgenomen om straks in de auto te stappen om naar Carsac te gaan. Daar zit een kweker die zich volledig gespecialiseerd heeft in druivenrassen. Mijn bedoeling is om een stuk of tien verschillende cépages de kopen, van elk één "pied". In de tuin van de Forge wil ik mijn eigen mini wijngaardje bouwen. In de loop van het jaar kan ik dan zien hoe de verschillende rassen zich ten opzichte van elkaar gedragen en hoe de druiven in hun verschillende stadia van rijpheid smaken. Maar ook bijvoorbeeld: zijn er belangrijke verschillen als je van de diverse rassen verjus maakt? Dat lijkt me een leuke oefening en bovendien is zo'n mini wijngaardje best wel decoratief. Wijnboer Christian heeft me uitgelegd dat de tweede helft van april hét moment is om nieuwe aanplantingen te doen. Nú dus. Er zal wel wat water aan te pas moeten komen, want het heeft in Saint-Pompon al drie maanden niet geregend, de grond is kurkdroog. Zodra ik klaar ben met m'n werkje, zal ik er kiekjes van maken.
Inmiddels krijgen we uit Schilde nog steeds geen bericht dat Joost vader is geworden. Zou hij zich misrekend hebben? Zou het een schijnzwangerschap kunnen zijn? We wachten in spanning af.

Geen tijd vanwege de alcohol

Ik heb mijn blog enkele dagen verwaarloosd. Dat is om dat ik momenteel meehelp met het assisteren in de mobiele stokerij. Zie meer hierover op mijn andere blog http://saintpompon.blogspot.com
Morgen is alles weer normaal, want het is vandaag de laatste dag van het stookseizoen.
Gevraagd voor oktober: 150 kilo slechte sinaasappelen!

Schrijven

Hoe schrijft een mens, hoe kan een mens schrijven? Dat lijkt niet zo moeilijk, want ons alfabet telt slechts 26 letters en een handjevol leestekens. Daar moet je het mee doen. Gewoon letters telkens opnieuw in een andere volgorde plaatsen en je hebt een verhaal. Zou je denken. Maar niets is minder waar. Vorige week had ik een interview met een visser, dit voor het nieuwe maga-boek van Edwin Vinke. Vijf uur lang zat ik met een pen in de linker- en een glas whisky in de rechterhand. Je maakt dat notities en krabbels waarvan je het einde niet weet. De volgende dag ging ik achter de computer en in ongeveer 14 minuten tijd was het verhaal helemaal af. Dat zijn van die gevallen die ik goed ken: mijn twee vingers (ik typ nu eenmaal met twee vingers, maar razend snel) nemen dan een voorsprong op mijn gedachten. Voordat ik het weet, staat er een verhaal op papier. Ik hoef er niet eens bij na te denken, het is eerder gebeurd dan ik besef. Toen ik een paar jaar geleden besloot om mijn gedachten in boekvorm (Overpeinzingen) te presenteren, was dat net zo. Een deel van de verhalen haalde ik van mijn blog en herwerkte ze. De andere helft schreef ik in acht dagen tijd. In Saint-Pompon, in mijn badjas. Nauwelijks naar bed, nauwelijks douchen, niet beseffend of het buiten zomer of winter was.
Maar er zijn ook andere momenten. Gevallen waarin ik urenlang aan het ploeteren ben zonder het minste resultaat. Telkens veeg ik mijn woorden weer uit om helemaal opnieuw te beginnen. Het lukt dan gewoonweg niet. Welnu, daar ben ik op dit moment mee bezig. Een tijdje geleden beloofde ik Ferdie Olde Bijvank dat ik een spreekbeurt zou houden op het komende gilden-event in Ede. Maar als ik dan toch een spreekbeurt moet houden, waarom van het onderwerp dan niet meteen een boek gemaakt? Dat klonk gemakkelijker dan het was. Een volle maand ben ik telkens opnieuw begonnen, telkens tevergeefs. Er kwam geen zinnig verhaaltje op mijn beeldscherm. Vandaar dat ik besloot tot mijn beproefde ritueel: naar Saint-Pompon, in badjas. Daar ben ik vandaag nog niet mee begonnen, eerst moet ik nog enkele dagen herbronnen. Dat doe ik met de schrijver van wie ik voor mijn gevoel bijna alles heb geleerd: Anton Coolen. U kent misschien zijn boeken "Dorp aan de Rivier" of "Herberg in 't Misverstand", boeken die vrijwel iedere autheneum leerling voor zijn kiezen krijgt. Het oevre van Coolen gaat veel verder dan dat, al zijn boeken kan ik bijna letterlijk dromen. In elk geval zetten ze me elke keer weer op een spoor. Nadat ik voldoende Coolen heb gelezen, zullen mijn twee vingers hopelijk weer als een razende tekeer gaan, met een compleet boek over een dag of acht. Voorlopig is dat alleen maar hopen, we zien wel...

L'Esprit du Pain

Gisteren was voor mij een mijlpaaltje. Het zit namelijk zo. Al langere tijd was ik aan het lonken naar bewegende beelden, iets waar ik de ballen verstand van heb. Ik kocht een videocamera en ging aan het prutsen en oefenen. Bovendien ontdekte ik dat ook mijn Leica geschikt is voor film, dus ook daar ging ik mee aan de slag. Een maandje geleden volgde mijn eerste officiële proef: een nachtje bij een dorpsbakkertje in de Franse binnenlanden. Het ruwe materiaal (foto en film) gaf ik aan onze nieuwe lay-out man Wouter en die ging ermee aan de slag. Gisteren werd het resultaat aan me gepresenteerd. Een korte film "L'esprit du Pain". Bewegende beelden, foto's die in elkaar overvloeien, van bloem tot brood, dit alles ondersteund door heftige muziek. Ik kreeg er werkelijk kippevel van. Voor het eerst een film zien met je eigen naam als producer in de aftiteling, het is inderdaad een mijlpaaltje. U begrijpt dat ik volop aan de slag ga om telkens een stap verder te doen op zoektocht naar de ultieme kwaliteit. Dat zal nog wel even duren, geeft niet. De videocamera gaat trouwens meteen aan de kant want het Leicaatje geeft filmpjes van onvoorstelbaar hoge kwaliteit en met mijn geheugenkaartjes van 40 GB kan ik voorlopig wel vooruit.

Uitstel actie zoetwaterbotel

Het is onvoorstelbaar hoe de Europese raderen draaien. Voor het project Red de Zoetwaterbotel (internationaal Red de Carreteras) zijn wij helemaal klaar met onze voorbereidingen, het officiële startschot voor vrijwel alle deelnemende landen zou begin mei gegeven worden. Maar nu blijkt dat sommige landen nog niet zover zijn, er zelfs nog betrekkelijk weinig aan gedaan hebben. Met als gevolg dat we vanochtend uit Brussel het bericht kregen dat de acties minstens zes maanden worden opgeschort. Niet alleen voor ons is dat een klap in het gezicht, het is vooral triest voor de botel die nu echt bijna is uitgestorven.
In elk geval wil ik Brussel vragen of onze gereedstaande internetsite al de lucht in mag, temeer omdat over enkele maanden massa's Nederlanders en Belgen naar Spanje gaan. Hopelijk zijn ze zo wijs om rechtsomkeer te maken als ze in de vrije natuur toevallig bovenstaand bord zouden tegenkomen.

Een generaal in zijn blote kont

Een goochelaar zonder mouwen. Dat is ongeveer hetzelfde als een generaal in zijn blote kont. De goochelaar moet zijn kaarten en konijnen ergens vandaan halen, de generaal heeft sterren, toeters, bellen, koorden, medailles, epauletten en een grote pet nodig om het nodige gewicht aan zijn titel te geven. In wezen gaat het erom dat iedereen een omgeving creëert waarin hij maximaal tot zijn recht komt. Ooit uw dokter of notaris ergens op vakantie per ongeluk in korte broek tegengekomen? Dat ziet er niet uit. Die gaat mij niet van mijn maagzweer genezen of de acte voor mijn nieuwe huis opstellen, ik vertrouw dat gewoon niet. Zoals we een bakker in driedelig pak niet vertrouwen. Of een slager in een bontjas. Of onze koningin met monokini. Of een cowboy zonder hoed. Of een twittervogeltje met rode veren. Daartegenover zou ik mijn surfplankeninstructeur niet vertrouwen in een bakkers- of slagersoutfit. Nee, bij elke funktie past een kledij die bij de funktie hoort, want anders vertrouwen we het zaakje niet. Bij culinaire journalisten ligt dat overigens complexer, de een loopt in een klef lederen vestje rond, de ander driedelig, weer een ander in slobbertrui. Maar voor de kok is het veel duidelijker, die heeft een koksjas, een koksbroek en gepoetste schoenen. Daar vertrouw je je fazant met zuurkool aan toe. Maar wat zien we? Er zijn tegenwoordig al chefs die zich in een t-shirtje voortbewegen,zelfs van onderen gehuld in jezussandalen. Ik hoop van harte dat deze beweging zich niet voortzet.

Grote broek aantrekken

Sinterklaas spelen of een grote broek aantrekken dat is altijd gemakkelijk op de kap van anderen. Zo wil België altijd de grote broek aantrekken als het om Europa gaat. Brussel moet vooral hoofdstad blijven en daardoor moet je veel hotelkamers boeken voor de politieke gasten die je ontvangt. Zeker als je op dat moment ook nog eens EU voorzitter bent. Volgens de krant La Dernière Heure heeft de Brusselse hotelsector op die manier een grote berg geld tegoed van de Staat. Hotelfacturen worden gewoon niet betaald. Het zou volgens de krant gaan om Amigo, Conrad, Méridien, Sheraton en Windsor. Nu, nadat het artikel is verschenen, haast de Belgische Staat zich om te vertellen dat de facturen "op punt van betalen staan".
Het is van alle tijden en alle landen, je moet als ondernemer maar afwachten wanneer de overheid zin heeft om te betalen. Stuur je een aanmaning of ingebrekestelling dan verdwijnt je factuur weer automatisch onderaan de stapel. Je moet dus vooral je mond dichthouden en afwachten.
Maar bekijk de zaak eens andersom. Stel dat je als ondernemer één dag te laat bent met betalen aan diezelfde overheid, bijvoorbeeld met de btw of loonbelasting... Dan volgen er gigantische boetes terwijl de deurwaarder alvast wordt ingeseind dat hij zich gereed moet houden. Bovendien kom je op een zwarte lijst waardoor ze je voortaan extra gaan volgen, zeg maar achtervolgen. Bij één dag te laat, we maken het als ondernemer allemaal wel eens mee, wordt de banvloek over ons uitgesproken. Terwijl diezelfde overheid maar doet waar ze goesting in heeft. Behalve als de kranten erover gaan schrijven. Uw krant, uw deurwaarder.

Proficiat

Op dit moment staat Carine in de keuken. Over haar schouder meekijkend, zie ik hoe het spek van Livar zich in de pan gedraagt. Ze bakt die om een dikke omelet te maken met aardappel en truffel. Wat me opvalt, is dat het spek zich in de pan niet beweegt. Van "normaal" spek kun je verwachten dat het bruist, spettert, knettert, krult en zucht. Niets van dat alles, in plaats daarvan vult de keuken zich met een prachtige geur. Dappere mannen van Livar, voor de zoveelste keer van harte proficiat met jullie oog-, neus- en tongverblindende product. Jullie zorgen ervoor dat een varken na een prachtig leven ook nog eens een truffeltje waardig is. Waarom in hemelsnaam zijn er nog steeds varkensboeren bezig met rotzooi? Helaas, omdat de consument het wil; alleen de prijs is kennelijk belangrijk. Dan kun je nog beter vegetariër worden. Zolang Livar zal bestaan, is het vegetarisme aan mij niet besteed!